شرکت مشاوره و مهندسي انديشه وران (avec)




برنامه ريزي منعطف (Flexible Planning)


حتماً از توليد منعطف (Flexible Manufacturing) شنيده ايد. يکي از مشکل آفرين ترين مفاهيم در برنامه ريزي توليد که باعث کاهش راندمان سيستم هاي توليدي مي شد "زمان آماده سازي" ماشين ها (Set-upTime) بود. آماده سازي خطوط توليد به دليل زمان گير بودنشان باعث از بين رفتن بزرگترين منبع توليدي، يعني زمان، مي شد. براي سامان دادن به اين موضوع، و با توجه به پيشرفت تکنولوژي در عرصه کامپيوترها و زبان هاي برنامه نويسي، ساخت ماشين هايي که بر اساس برنامه هاي کامپيوتري در عرض چند ثانيه بتوانند آماده گردند در دستور کار قرار داده شد. در پس تمامي تصاوير خيره کننده از کارخانجات توليدي اتوماتيک و منعطف با صدها روبات و کامپيوتر، مسئله اساسي کاهش زمان آماده سازي نهفته بود.
برنامه ريزي پروژه ها نيز از همين موضوع "زمان آماده سازي" فعاليت ها رنج مي برد. هنگام برنامه ريزي فعاليت ها بيشترين توجه به زمان انجام فعاليت است تا به زماني که براي آماده سازي نياز است. اما با متناظر قراردادن برنامه ريزي با توليد منعطف مي توان جايگاه انعطاف را در برنامه ريزي شناخت. براي اينکه برنامه ريزي پروژه از انعطاف برخوردار باشد بايد زمان آماده سازي انجام فعاليت ها را کاهش داد. به اين ترتيب جا به جا کردن فعاليت ها، البته با رعايت روابط پيش نيازي، به دليل کوتاه بودن زمان آماده سازي آنها امکان پذير خواهد بود.
برنامه ريزي به دو دليل انجام مي گيرد:
  • اول، براي اينکه در زمان حال بتوانيم راجع به آنچه که مي خواهيم در آينده انجام دهيم تصميم بگيريم.
  • دوم، با دانستن اينکه تصميم چيست مي توانيم زمان لازم را براي آماده ساختن منابع و شرايط لازم انجام فعاليت ها ايجاد کنيم.
کوتاه کردن زمان آماده سازي که به تبع آن مي توان زمان "قفل کردن" برنامه را نيز کاهش داد، باعث ايجاد انعطاف در برنامه پروژه خواهد شد. اما تحقق اين مهم مستلزم صرف هزينه خواهد بود.
هزينه ايجاد انعطاف در سيستم هاي توليدي، از طريق استقرار سيستم هاي توليدي منعطف، و يا تدارکاتي، از طريق استقرار سيستم هاي زنجيره تأمين، يک بار است و در طول زمان مستهلک مي گردد. اين هزينه در نظام پروژه اي اثری سنگين تر دارد، چرا که با توجه به ماهيت پروژه ها، به ازاي هر پروژه بايد هزينه اي را متحمل شد. اين هزينه به دليل ايجاد مجموعه بزرگتري از منابع است. همين موضوع، يعني افزايش هزينه ها براي کاهش زمان آماده سازي، عمده ترين دليل براي مديران براي توجه نکردن به اين موضوع است. مديران در رابطه با هزينه ها بسيار آگاه هستند؛ اما از درآمدي که به واسطه اين انعطاف متوجه آنان خواهد شد، دقيقاً مطلع نيستند و لذا تصميماتشان بيشتر ميل به کاهش هزينه دارد تا گردش سريع نقدينگي. به هر حال، هر که به دنبال برنامه ريزي منعطف در پروژه است بايد بداند که هزينه هايش افزايش يافته، ولي درآمد و سودش نيز بيشتر خواهد شد.

(تاريخ درج مطلب: 16/04/88)